{"id":1954,"date":"2016-02-28T23:38:08","date_gmt":"2016-02-28T23:38:08","guid":{"rendered":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/?page_id=1954"},"modified":"2016-02-28T23:38:08","modified_gmt":"2016-02-28T23:38:08","slug":"przytulic-sie-do-pana-boga","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/prasa\/przytulic-sie-do-pana-boga\/","title":{"rendered":"PRZYTULI\u0106 SI\u0118 DO PANA BOGA"},"content":{"rendered":"

PRZYTULI\u0106 SI\u0118 DO\u00a0PANA BOGA<\/b><\/span>
Rozmawia\u0142 Patryk Grz\u0105bka
<\/i>\u0179r\u00f3d\u0142o: Portal Ludzi Warto\u015bciowych, www.wartosci.org.pl, 2\/02\/2009<\/i><\/p>\n


\u201eNic tak cz\u0142owieka nie m\u0119czy\/ jak \u017cycie bez por\u0119czy\u201c \u2013 nikt takiego dwuwiersza nie napisa\u0142, a\u00a0poniewa\u017c okaza\u0142 si\u0119 mi niezb\u0119dny do\u00a0tego pytania, musia\u0142em wymy\u015bli\u0107 go samemu. A\u00a0to dlatego, \u017ce\u00a0Pani dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczna, dziennikarska i\u00a0estradowa jest dla mnie jak por\u0119cz, na\u00a0kt\u00f3r\u0105 zawsze mo\u017cna liczy\u0107. Co jest ni\u0105 dla Pani w\u00a0\u015bwiecie, kt\u00f3ry\u00a0zapomnia\u0142, \u017ce\u00a0opr\u00f3cz zmian, cz\u0142owiekowi do\u00a0szcz\u0119\u015bcia r\u00f3wnie potrzebny jest ich brak?<\/b>
Sw\u00f3j wielki wiersz zatytu\u0142owany \u201eNiekt\u00f3rzy lubi\u0105 poezj\u0119\u201c Wis\u0142awa Szymborska ko\u0144czy zwrotk\u0105: \u201e(\u2026) tylko co to\u00a0takiego poezja.\/ Niejedna chwiejna odpowied\u017a\/ na\u00a0to pytanie ju\u017c pad\u0142a.\/ A\u00a0ja nie wiem i\u00a0nie wiem i\u00a0trzymam si\u0119 tego\/ jak zbawiennej por\u0119czy\u201c.
Ja tak\u017ce lubi\u0119 nie nazywa\u0107 wszystkiego co czuj\u0119, nie zapina\u0107 niczego na\u00a0ostatni guzik. Bardziej nawet lubi\u0119 domy\u015bla\u0107 si\u0119, ni\u017c wiedzie\u0107 na\u00a0pewno. Lubi\u0119 mie\u0107 du\u017co miejsca na\u00a0wyobra\u017ani\u0119.
\u017byj\u0119 w\u00a0kokonie, w\u00a0\u015bwiecie, kt\u00f3ry\u00a0sobie tkam, jak jedwabnik; z\u00a0r\u00f3nych ksi\u0105\u017cek, wierszy, piosenek, obraz\u00f3w. To\u00a0jest rodzaj nieprzyjmowania do\u00a0wiadomo\u015bci zmieniania si\u0119 \u015bwiata na\u00a0gorsze. Mo\u017cliwy dzi\u0119ki temu, \u017ce\u00a0istnieje \u2013 jak\u017ce inny od\u00a0tego codziennego \u2013 \u015bwiat sztuki, a\u00a0tak\u017ce \u015bwiat natury.<\/p>\n

Andrzej Woyciechowski, Pani szkolny kolega, autor wykonywanej przez Pani\u0105 piosenki \u201eJu\u017c szumi\u0105 kasztany\u201c, powiedzia\u0142: \u201eMagda uwa\u017ca\u0142a, \u017ce\u00a0\u015bpiewanie nie mo\u017ce by\u0107 powa\u017cnym sposobem na\u00a0\u017cycie\u201c. Jak wi\u0119c wyt\u0142umaczy\u0107 to, \u017ce\u00a0\u015bpiewanie sta\u0142o si\u0119 tak wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Pani \u017cycia?<\/b>
Nie mam poj\u0119cia (\u015bmiech). To\u00a0jest jedyna szczera odpowied\u017a. Oczywi\u015bcie lubi\u0142am \u015bpiewa\u0107 piosenki jako dziecko i\u00a0potem jako dziewczyna, natomiast do\u00a0g\u0142owy mi nie przysz\u0142o, \u017ce\u00a0to b\u0119dzie m\u00f3j\u00a0zaw\u00f3d. Nawet gdy\u00a0ju\u017c \u015bpiewa\u0142am w\u00a0klubach studenckich, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce\u00a0to tylko zabawa i\u00a0\u017ce kiedy sko\u0144cz\u0119 studia, podejm\u0119 normaln\u0105 prac\u0119 i\u00a0zaczn\u0119 \u017cy\u0107 jak doros\u0142y cz\u0142owiek. W\u00a0wywiadach opowiadam prawdziw\u0105 histori\u0119 o\u00a0epidemii cholery, kt\u00f3ra\u00a0mia\u0142a miejsce podczas mojego\u00a0pobytu we\u00a0W\u0142oszech i\u00a0kt\u00f3ra spowodowa\u0142a, \u017ce\u00a0nie mog\u0142am wr\u00f3ci\u0107 do\u00a0Polski na\u00a0rozpocz\u0119cie roku szkolnego i\u00a0zacz\u0105\u0107 uczy\u0107 w\u00a0liceum Gottwalda, gdzie czeka\u0142 na\u00a0mnie etat. Jednak prawda jest i\u00a0taka, \u017ce\u00a0gdybym bardzo chcia\u0142a pracowa\u0107 jako nauczycielka, to\u00a0od nast\u0119pnego roku stara\u0142abym si\u0119 o\u00a0etat w\u00a0innej szkole. Tymczasem zacz\u0119\u0142am pracowa\u0107 w\u00a0telewizji \u2013 nie jako piosenkarka, ale\u00a0jako m\u0142odszy redaktor \u2013 i\u00a0wci\u0105gn\u0105\u0142 mnie ten \u015bwiat i\u00a0tw\u00f3rcze \u017cycie. Wtedy w\u00a0telewizji, jako starszy redaktor pracowali na\u00a0przyk\u0142ad Jeremi Przybora i\u00a0Stefania Grodzie\u0144ska!<\/p>\n

I\u00a0do dzi\u015b, zamiast j\u0119zyka polskiego w\u00a0liceum Gottwalda, uczy Pani wra\u017cliwo\u015bci i\u00a0my\u015blenia. I\u00a0j\u0119zyka polskiego te\u017c\u2026<\/b>
Takie na\u00a0staro\u015b\u0107 mam wra\u017cenie (\u015bmiech), \u017ce\u00a0w\u00a0jakim\u015b sensie nauczycielk\u0105 jednak zosta\u0142am. Szczeg\u00f3lnie odk\u0105d prowadz\u0119 moj\u0105 stron\u0119 internetow\u0105. Tylko klasa jest du\u017co wi\u0119ksza!

Czy ma Pani za\u00a0z\u0142e losowi t\u0119 drobn\u0105, cho\u0107 znacz\u0105c\u0105 korekt\u0119 w\u00a0Pani planach?<\/b>
Dzisiaj jestem bardzo wdzi\u0119czna losowi, ale\u00a0w\u00a0przesz\u0142o\u015bci by\u0142y okresy, kiedy ten los przeklina\u0142am. Moje\u00a0\u017cycie potoczy\u0142o si\u0119 za\u00a0szybko, za\u00a0intensywnie, za\u00a0wiele si\u0119 w\u00a0nim dzia\u0142o. Zrobi\u0142o si\u0119 za\u00a0kolorowe jak na\u00a0te kilka barw, kt\u00f3re by\u00a0mi zupe\u0142nie wystarczy\u0142y. Nie by\u0142am psychicznie przygotowana, \u017ceby\u00a0nagle sta\u0107 si\u0119 wibruj\u0105cym trybikiem w\u00a0maszynie. Zawsze chcia\u0142am mie\u0107 du\u017co czasu, wolno\u015bci i\u00a0powolno\u015bci. Niespieszenie si\u0119 przywraca mi wewn\u0119trzny spok\u00f3j, koi moje\u00a0nerwy, kt\u00f3re nie zawsze s\u0105 w\u00a0najlepszym porz\u0105dku. By\u0142y takie okresy, kiedy w\u00a0og\u00f3le przestawa\u0142am wyst\u0119powa\u0107. Potrzebowa\u0142am ciszy i\u00a0spokoju.<\/p>\n

Wyzna\u0142a Pani nawet, \u017ce\u00a0z\u00a0tego powodu, \u017ce\u00a0stoi na\u00a0scenie, czuje si\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwa.<\/b>
Tak by\u0142o. Adam Hanuszkiewicz m\u00f3wi\u0142, \u017ce\u00a0rasowy aktor to\u00a0jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry\u00a0czuje szcz\u0119\u015bcie w\u00a0nogach ju\u017c tylko z\u00a0tego powodu, \u017ce\u00a0stoi na\u00a0scenie! I\u00a0jak ja mia\u0142am uprawia\u0107 ten zaw\u00f3d, czuj\u0105c dok\u0142adnie co\u015b odwrotnego\u2026
Moje\u00a0nogi i\u00a0ca\u0142a reszta na\u00a0scenie by\u0142y nieszcz\u0119\u015bliwe. Ale\u00a0jednak sta\u0142am na\u00a0niej przez lata, poniewa\u017c jestem osob\u0105 odpowiedzialn\u0105. Je\u017celi si\u0119 ju\u017c do\u00a0czego\u015b zobowi\u0105\u017c\u0119, to\u00a0si\u0119 z\u00a0tego wywi\u0105zuj\u0119. Chocia\u017c wiem, \u017ce\u00a0kiedy jaka\u015b praca jest dla mnie mniej m\u0119cz\u0105ca, to\u00a0mog\u0119 wi\u0119cej z\u00a0siebie da\u0107 ludziom.<\/p>\n

Jeremi Przybora powiedzia\u0142 kiedy\u015b do\u00a0Pani: \u201eNiekt\u00f3rym si\u0119 wydaje, \u017ce\u00a0pani udaje kogo\u015b innego, ni\u017c jest w\u00a0rzeczywisto\u015bci, bo nie mog\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce\u00a0jest pani tak nienaturalnie naturalna\u201c\u2026<\/b>
(\u015bmiech) On uwa\u017ca\u0142, \u017ce\u00a0nikt nie uwierzy, \u017ce\u00a0taka osoba istnieje na\u00a0tym \u015bwiecie.<\/p>\n

Ta postawa kontrastuje z\u00a0dzisiejsz\u0105 tendencj\u0105, zgodnie z\u00a0kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy chce by\u0107 w\u00a0oczach innych m\u0142odszy, \u0142adniejszy i\u00a0bogatszy ni\u017c jest naprawd\u0119, a\u00a0jedn\u0105 z\u00a0nielicznych imponuj\u0105co rozwijaj\u0105cych si\u0119 sztuk jest sztuka udawania. Jak wyja\u015bni\u0107 ten fenomen naturalno\u015bci, tak ujmuj\u0105co uchwycony w\u00a0piosence \u201eDla Ciebie jestem sob\u0105\u201c, \u017ce\u00a0Pani dla innych jest sob\u0105?<\/b>
Po\u00a0prostu nie jestem aktork\u0105. My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0gdybym si\u0119 zmusi\u0142a, to\u00a0bym t\u0105 aktork\u0105 by\u0142a, ale\u00a0si\u0119 nie zmusi\u0142am. Od\u00a0dw\u00f3ch lat wyst\u0119puj\u0119 z\u00a0Andrzejem Poniedzielskim w\u00a0przedstawieniu \u201eChlip-hop\u201c i\u00a0w\u00a0jakim\u015b sensie gram, \u017ce\u00a0gram siebie. Tak jest we\u00a0wszystkich przedstawieniach, kt\u00f3re re\u017cyseruj\u0119 i\u00a0w\u00a0kt\u00f3rych\u00a0uczestnicz\u0119 z\u00a0aktorami. Wymy\u015blam sobie dla siebie rol\u0119 siebie. Rol\u0119, kt\u00f3ra\u00a0pozwala mi nie udawa\u0107, tylko by\u0107 tym kim\u015b, kim jestem w\u00a0danym momencie swojego \u017cycia. To\u00a0mi bardzo pomaga i\u00a0w\u00a0m\u00f3wieniu tego, co my\u015bl\u0119 i\u00a0w\u00a0milczeniu o\u00a0tym, o\u00a0czym nie chc\u0119 m\u00f3wi\u0107. Mimo, \u017ce\u00a0kocham aktor\u00f3w, wiele lat z\u00a0nimi pracowa\u0142am i\u00a0du\u017co im zawdzi\u0119czam, to\u00a0nie mog\u0142abym zosta\u0107 aktork\u0105, poniewa\u017c mnie samej jest za\u00a0du\u017co. Sk\u0142adam si\u0119 z\u00a0kilku skomplikowanych os\u00f3b i\u00a0gdybym jeszcze zagra\u0142a jakie\u015b inne osoby, kt\u00f3rymi nie jestem, mog\u0142oby si\u0119 to\u00a0sko\u0144czy\u0107 d\u0142u\u017cszym pobytem w\u00a0szpitalu.<\/p>\n

Agnieszka Osiecka powiedzia\u0142a: \u201eCz\u0142owiek wkradaj\u0105c si\u0119 do\u00a0repertuaru Magdy konkuruje z\u00a0Wis\u0142aw\u0105 Szymborsk\u0105, Halin\u0105 Po\u015bwiatowsk\u0105, Tadeuszem Kubiakiem, Boles\u0142awem Le\u015bmianem, Jeremim Przybor\u0105. To\u00a0wysokie progi, bo Magda w\u00a0doborze piosenek jest bardzo wybredna\u201c. Czy ta wybredno\u015b\u0107 nale\u017cy do\u00a0szczeg\u00f3lnie rozwini\u0119tych cech w\u00a0Pani charakterze i\u00a0podej\u015bciu do\u00a0\u017cycia?<\/b>
Je\u015bli chodzi o\u00a0to, czym mam si\u0119 w\u00a0\u017cyciu zaj\u0105\u0107, to\u00a0my\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0tak. Los da\u0142 mi to\u00a0szcz\u0119\u015bcie, \u017ce\u00a0nie musia\u0142am albo nie chcia\u0142am nigdy niczego robi\u0107 dla chleba lub z\u00a0konieczno\u015bci. Zawsze mia\u0142am co je\u015b\u0107, gdzie spa\u0107, a\u00a0nie czu\u0142am przymusu bycia na\u00a0przyk\u0142ad osob\u0105 bogat\u0105. Dlatego mog\u0142am sobie na\u00a0t\u0119 wybredno\u015b\u0107 pozwoli\u0107. Natomiast Agnieszka mi\u0119dzy innymi dlatego tak uwa\u017ca\u0142a, \u017ce\u00a0gdy by\u0142am m\u0142odziutk\u0105 dziewczyn\u0105, chcia\u0142a dla mnie pisa\u0107 piosenki, a\u00a0ja odrzuci\u0142am jej kilka tekst\u00f3w.
Powiedzia\u0142am, \u017ce\u00a0mi si\u0119 nie podobaj\u0105\u2026

My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0mog\u0142a by\u0107 Pani pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra\u00a0tak powiedzia\u0142a Agnieszce Osieckiej.<\/b>
Mo\u017ce i\u00a0pierwsz\u0105, i\u00a0ostatni\u0105. J\u0105 to\u00a0pewnie zabola\u0142o i\u00a0zniech\u0119ci\u0142o na\u00a0jaki\u015b czas, ale\u00a0mo\u017ce bardziej jeszcze zaszokowa\u0142o, \u017ce\u00a0kto\u015b jej tak powiedzia\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0Agnieszka wyj\u0119\u0142a wtedy z\u00a0szuflady gorsze teksty, bo pomy\u015bla\u0142a, \u017ce\u00a0nadadz\u0105 si\u0119 w\u00a0sam raz dla m\u0142odej dziewczyny. Po\u00a0kilku latach, w\u00a01977 roku, na\u00a0szcz\u0119\u015bcie napisa\u0142a dla mnie piosenk\u0119 \u201eWidzisz ma\u0142y, jak to\u00a0jest\u201c. A\u00a0co do\u00a0wybredno\u015bci, to\u00a0uwa\u017cam, \u017ce\u00a0\u015bwiat jest tak za\u015bmiecony cywilizacj\u0105 \u2013 a\u00a0sztuka r\u00f3wnie\u017c jest jej fragmentem \u2013 i\u00a0jest wsz\u0119dzie tyle d\u017awi\u0119k\u00f3w, obraz\u00f3w, s\u0142\u00f3w i\u00a0takie ilo\u015bci papieru ju\u017c nagryzmolono r\u00f3\u017cnymi literami, \u017ce\u00a0nie ma sensu papla\u0107 bez przerwy i\u00a0o\u00a0wszystkim. Je\u017celi ju\u017c cokolwiek robi\u0107, to\u00a0wtedy, kiedy jest to\u00a0co\u015b ol\u015bniewaj\u0105cego, odkrywczego lub po\u00a0prostu pi\u0119knego czy m\u0105drego, w\u00a0dziedzinie sztuki, nauki, idei. Dlatego staram si\u0119 milcze\u0107, kiedy nie mam nic wa\u017cnego, dowcipnego czy pi\u0119knego do\u00a0powiedzenia. I\u00a0wtedy s\u0142ucham, co m\u0105drego m\u00f3wi\u0105 inni. Albo czytam.<\/p>\n

Zawsze ujmuje mnie Pani postawa wobec dzieci \u2013 nie tylko swoich. Jest w\u00a0niej, opr\u00f3cz zachwytu, docenienie i\u00a0zrozumienie warto\u015bci i\u00a0wa\u017cno\u015bci dziecka jako cz\u0142owieka. Istot\u0119 tego najpi\u0119kniej uchwyci\u0142a Wis\u0142awa Szymborska w\u00a0wierszu \u201eMo\u017ce to\u00a0wszystko\u201c: \u201e(\u2026) Oto ma\u0142a dziewczynka na\u00a0wielkim ekranie\/ przyszywa sobie guzik do\u00a0r\u0119kawa.\/ (\u2026) Ach c\u00f3\u017c to\u00a0za istotka\/ z\u00a0bij\u0105cym w\u00a0\u015brodku serduszkiem!\/ Jaka wdzi\u0119czna powaga\/ w\u00a0przewlekaniu nitki!\/ Kto\u015b wo\u0142a w\u00a0uniesieniu:\/ zawiadomi\u0107 Szefa,\/ niech przyjdzie i\u00a0sam popatrzy!\u201c. Czego Pani zdaniem ucz\u0105 nas dzieci?<\/b>
Dzieci ucz\u0105 nas wszystkiego, co najlepsze. Opr\u00f3cz tego, \u017ce\u00a0ucz\u0105 nas niezmierzonych pok\u0142ad\u00f3w cierpliwo\u015bci, kt\u00f3re trzeba i\u00a0warto do\u00a0nich mie\u0107. Ta cierpliwo\u015b\u0107 niezwykle si\u0119 op\u0142aca. Mnie by\u0142o \u0142atwo by\u0107 dobr\u0105 matk\u0105, poniewa\u017c mia\u0142am nietrudne dzieci. Bardzo szybko sta\u0142y si\u0119 moimi partnerami w\u00a0rozmowach jako ludzie, a\u00a0nie jako dzieci. Kiedy Franek mia\u0142 sze\u015b\u0107 lat by\u0142 dla mnie cz\u0142owiekiem, z\u00a0kt\u00f3rym po\u00a0prostu lubi\u0142am sobie po\u00a0po\u0142udniu porozmawia\u0107. A\u00a0znam ludzi, kt\u00f3rzy\u00a0kochaj\u0105 swoje dzieci, ale\u00a0to jest bolesne uczucie, bo one s\u0105 trudne, krn\u0105brne, niedobre, skomplikowane, zbyt zamkni\u0119te. Ja nie mia\u0142am takiego problemu. Przez ca\u0142e \u017cycie dzieci do\u00a0mnie lgn\u0119\u0142y, nie tylko moje\u00a0i\u00a0tak\u017ce te starsze, czy b\u0119d\u0105ce lud\u017ami w\u00a0pana wieku i\u00a0to jest moim niebywa\u0142ym szcz\u0119\u015bciem. My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0tak jest dlatego, \u017ce\u00a0traktuj\u0119 je z\u00a0ogromnym szacunkiem i\u00a0wielk\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105. Uwa\u017cam, \u017ce\u00a0\u2013 jak powiedzia\u0142 Maksym Gorki \u2013 dla dzieci nale\u017cy pisa\u0107 tak samo jak dla doros\u0142ych tylko lepiej. Trzeba je zawsze traktowa\u0107 jako nadzwyczajne zjawiska, kt\u00f3re maj\u0105 przed\u00a0sob\u0105 wi\u0119cej czasu ni\u017c my i\u00a0dzi\u0119ki temu mog\u0105 zobaczy\u0107 jeszcze wi\u0119cej i\u00a0zrozumie\u0107 jeszcze lepiej. A\u00a0przy tym ciesz\u0105 nasze starzej\u0105ce si\u0119 oczy swoimi m\u0142odymi oczami i\u00a0nasze starzej\u0105ce si\u0119 dusze swoimi m\u0142odymi duszami. Uwielbiam dzieci w\u00a0ka\u017cdym wieku, bo czasami dzieckiem jest kto\u015b bardzo doros\u0142y.<\/p>\n

Na\u00a0przyk\u0142ad kto\u015b, kto ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia pewnej prawdy: bez dziecka w\u00a0sobie niczego dobrego nie zrobi\u0119.<\/b>
Ja mam w\u00a0sobie ca\u0142y czas w\u0142a\u015bnie nie dziewczyn\u0119, tylko dziewczynk\u0119. Bardzo si\u0119 z\u00a0ni\u0105 przyja\u017ani\u0119. Jest ona we\u00a0mnie tak \u017cywa i\u00a0silna, \u017ce\u00a0to ju\u017c mie\u015bci si\u0119 na\u00a0granicy patologii.

Powiedzia\u0142a Pani o\u00a0swojej postawie wobec Boga: \u201e(\u2026) Z\u00a0nikim nie rozmawiam tak cz\u0119sto jak w\u0142a\u015bnie z\u00a0Nim, a\u00a0jednocze\u015bnie bardzo cz\u0119sto w\u0105tpi\u0119 w\u00a0Jego istnienie. Pragn\u0119, aby By\u0142, ale\u00a0nie jestem osob\u0105 religijn\u0105.\u201c<\/b>
Moja mama uwa\u017ca\u0142a, \u017ce\u00a0Boga nie ma, chocia\u017c w\u00a0dzieci\u0144stwie by\u0142a bardzo religijna; potem powiedziano jej, \u017ce\u00a0religia to\u00a0opium dla ludu i\u00a0ona w\u00a0to uwierzy\u0142a. Natomiast tata m\u00f3wi\u0142: mnie si\u0119 wydaje, \u017ce\u00a0Boga nie ma, ale\u00a0uwa\u017cam, \u017ce\u00a0trzeba \u017cy\u0107 tak jakby by\u0142. Da\u0142 mi w\u00a0ten spos\u00f3b podstawow\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119, \u017ce\u00a0sumienie ca\u0142y czas towarzyszy cz\u0142owiekowi. Ja to\u00a0w\u0142a\u015bciwie zawsze czu\u0142am, ale\u00a0szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142o to, \u017ce\u00a0us\u0142ysza\u0142am o\u00a0tym od\u00a0kogo\u015b, kto by\u0142 dla mnie Opok\u0105. Z\u00a0kolei Jeremi mia\u0142 inn\u0105 postaw\u0119. M\u00f3wi\u0142: jestem cz\u0142owiekiem nie tylko niewierz\u0105cym, ale\u00a0g\u0142\u0119boko niewierz\u0105cym. Po\u00a0\u015bmierci jego \u017cony Alicji, bardzo cz\u0119sto odwiedza\u0142am go w\u00a0szpitalu, bo bez przerwy na\u00a0co\u015b chorowa\u0142. Pami\u0119tam, \u017ce\u00a0kiedy\u015b przyszed\u0142 do\u00a0niego ksi\u0105dz. I\u00a0Jeremi poprosi\u0142, \u017ceby\u00a0duchowny opu\u015bci\u0142 sal\u0119. Nie chcia\u0142 mie\u0107 z\u00a0nim nic wsp\u00f3lnego. A\u00a0jako 86-letni m\u0119\u017cczyzna wypowiedzia\u0142 w\u00a0filmie biograficznym, kt\u00f3ry\u00a0o\u00a0nim nakr\u0119cono, nieprawdopodobne zdanie: \u201enie zale\u017cy mi na\u00a0Bogu\u201c.
Z\u00a0kolei w\u00a0filmie, kt\u00f3ry\u00a0o\u00a0nim ja zrobi\u0142am wcze\u015bniej, m\u00f3wi\u0142, \u017ce\u00a0na niekt\u00f3rych spada \u0142aska wiary, a\u00a0na niekt\u00f3rych nie. W\u00a0m\u0142odo\u015bci mia\u0142 nieszcz\u0119\u015bcie spotka\u0107 dw\u00f3ch g\u0142upich ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy\u00a0go kompletnie zniech\u0119cili do\u00a0Boga. Jego tata, cho\u0107 by\u0142 kalwinem, nie praktykowa\u0142 \u017cadnej wiary. W\u00a0domu, opr\u00f3cz tradycji \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia i\u00a0Wielkanocy, nie znalaz\u0142 \u017cadnych przyk\u0142ad\u00f3w religijno\u015bci. Jednym s\u0142owem nie wierzy\u0142 i\u00a0od najm\u0142odszych lat mia\u0142 na\u00a0ten temat powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci. Natomiast jego postaw\u0119, to\u00a0wszystko, co da\u0142 ludziom w\u00a0swojej tw\u00f3rczo\u015bci, a\u00a0tak\u017ce to\u00a0niebywa\u0142e zdanie, \u017ce\u00a0nie zale\u017cy mu na\u00a0Bogu, pr\u00f3buj\u0119 sobie tak wyt\u0142umaczy\u0107:
Poeta Jeremi Przybora, znaj\u0105cy wag\u0119 tego, co napisa\u0142, porusza przed\u00a0obliczem Absolutu fundamentaln\u0105 kwesti\u0119: Panie Bo\u017ce, uwa\u017cam, \u017ce\u00a0Ci\u0119 nie ma. Ale\u00a0je\u015bli nie mam racji i\u00a0Jeste\u015b, to\u00a0przeczyta\u0142e\u015b wszystko co napisa\u0142em i\u00a0wiesz jaki mam stosunek do\u00a0ludzi i\u00a0ich s\u0142abo\u015bci, do\u00a0przyrody, do\u00a0mi\u0142o\u015bci, do\u00a0poczucia humoru, do\u00a0ojczyzny, do\u00a0polityki, do\u00a0przemijania, do\u00a0Wszystkiego. Prosz\u0119 bardzo, to\u00a0s\u0105 moje\u00a0teksty \u2013 MOJE\u00a0ODROBIONE LEKCJE \u2013 a\u00a0Ty powystawiaj mi oceny.
Cz\u0119sto zdarza si\u0119 tak, \u017ce\u00a0najgor\u0119cej niewierz\u0105cy pod\u00a0koniec \u017cycia jednak \u0142akn\u0105 wiary; maj\u0105 potworny l\u0119k przed\u00a0upadkiem w\u00a0t\u0119 czelu\u015b\u0107. I\u00a0kiedy rozmawiaj\u0105c z\u00a0Jeremim w\u00a0ostatnim tygodniu jego \u017cycia, m\u00f3wi\u0142am mu, \u017ce\u00a0mo\u017ce tam spotka swoj\u0105 ukochan\u0105 Alicj\u0119, us\u0142ysza\u0142am od\u00a0niego wstrz\u0105saj\u0105ce wyznanie: \u201eMoim zdaniem jest tylko nico\u015b\u0107. Zreszt\u0105 wola\u0142bym, \u017ceby\u00a0Tam nic nie by\u0142o. \u017beby ju\u017c by\u0142 tylko spok\u00f3j.\u201c
\u2026Kiedy\u015b tak pi\u0119knie powiedzia\u0142, \u017ce\u00a0\u017cycie jest pu\u0142apk\u0105. Je\u017celi ju\u017c si\u0119 w\u00a0ni\u0105 wpad\u0142o, to\u00a0jest tylko jeden spos\u00f3b na\u00a0zako\u0144czenie. Doda\u0142, \u017ce\u00a0jest bardzo wdzi\u0119czny losowi za\u00a0urz\u0105dzenie swojej pu\u0142apki. Umia\u0142 \u017cyciu dzi\u0119kowa\u0107. I\u00a0wiedzia\u0142, \u017ce\u00a0ma za\u00a0co by\u0107 wdzi\u0119cznym.

Postawa godna Jego wierszy. \u0141atwiej by\u0107 dobrym cz\u0142owiekiem g\u0142\u0119boko wierz\u0105cemu ni\u017c g\u0142\u0119boko niewierz\u0105cemu.<\/b>
Jestem pana zdania. Z\u00a0Jeremim r\u00f3\u017cni mnie to, \u017ce\u00a0od wczesnego dzieci\u0144stwa, mo\u017ce z\u00a0powodu choroby mojego\u00a0brata, czu\u0142am wielk\u0105 potrzeb\u0119 istnienia Kogo\u015b, kto widzi jak wygl\u0105da prawda. Ale\u00a0mam powa\u017cne problemy z\u00a0religi\u0105, czy raczej mo\u017ce z\u00a0religiami. Niedawno uczestniczy\u0142am w\u00a0telewizyjnej dyskusji, w\u00a0kt\u00f3rej by\u0142a mowa o\u00a0r\u00f3\u017cnych bogach. Najtrudniejsze do\u00a0przyj\u0119cia w\u00a0jakiejkolwiek religii jest dla mnie to, \u017ce\u00a0nakazuje mi wiar\u0119 tylko w\u00a0tego Boga, a\u00a0w\u00a0tamtego nie. Dlatego nie jestem osob\u0105 religijn\u0105, cho\u0107 spad\u0142a na\u00a0mnie \u0142aska wiary. Wprawdzie jedna z\u00a0moich przyjaci\u00f3\u0142ek uwa\u017ca, \u017ce\u00a0to, \u017ce\u00a0tak my\u015bl\u0119, jest zwyczajn\u0105 chorob\u0105 psychiczn\u0105, ale\u00a0to trudno, widocznie jestem chora, razem z\u00a0paroma milionami ludzi. Uwielbiam obserwowa\u0107 jak r\u00f3\u017cne religie daj\u0105 dobro i\u00a0pi\u0119kno, ale\u00a0z\u00a0przera\u017ceniem patrz\u0119, jak te same religie wywo\u0142uj\u0105 najstraszniejsze rzeczy, jakie mog\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy lud\u017ami zdarzy\u0107. Je\u017cd\u017c\u0105c po\u00a0Indiach fascynowa\u0142am si\u0119 koegzystencj\u0105 rozmaitych religii. Ludzie wierz\u0105cy w\u00a0zupe\u0142nie co\u015b innego mieszkaj\u0105 obok siebie i\u00a0wcale si\u0119 nie morduj\u0105, tylko sobie pomagaj\u0105, cho\u0107by w\u00a0noszeniu wody. A\u00a0maj\u0105 trzysta tysi\u0119cy bog\u00f3w, wi\u0119c jest w\u00a0czym wybiera\u0107. Nie rozumiem te\u017c niech\u0119ci do\u00a0os\u00f3b niewierz\u0105cych. Cudowna w\u00a0tej kwestii by\u0142a postawa ksi\u0119dza Jana Twardowskiego. M\u00f3wi\u0142, \u017ce\u00a0wierz\u0105cym jest sto razy \u0142atwiej i\u00a0powinni si\u0119 modli\u0107 za\u00a0tych, kt\u00f3rym\u00a0nie dana jest \u0142aska wiary, a\u00a0kt\u00f3rzy mimo jej braku staraj\u0105 si\u0119 sw\u00f3j pobyt na\u00a0ziemi wype\u0142ni\u0107 jak najlepiej i\u00a0by\u0107 przyzwoitymi lud\u017ami. Tych, co szczuj\u0105, pluj\u0105, bluzgaj\u0105 i\u00a0nienawidz\u0105 si\u0119 tylko z\u00a0tego powodu, \u017ce\u00a0jeden wierzy w\u00a0zielone, a\u00a0drugi w\u00a0niebieskie, trawi ci\u0119\u017cka choroba. W\u00a0naszym kraju najbardziej przera\u017caj\u0105ce jest to, \u017ce\u00a0wszyscy zaklinaj\u0105 si\u0119, \u017ce\u00a0s\u0105 wyznawcami Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry\u00a0ca\u0142y czas m\u00f3wi\u0142 o\u00a0ekumenizmie, o\u00a0zrozumieniu innego cz\u0142owieka i\u00a0innej religii, ale\u00a0nic z\u00a0tej nauki nie pojmuj\u0105. S\u0105 dwie metody walki z\u00a0t\u0105 ignorancj\u0105: wyszydzanie i\u00a0wy\u015bmiewanie, a\u00a0zatem pog\u0142\u0119bianie wzajemnej wrogo\u015bci oraz\u00a0podejmowanie pr\u00f3by zrozumienia ka\u017cdej osoby, jak\u0105 si\u0119 spotka na\u00a0swojej drodze. Ja przyj\u0119\u0142am t\u0119 drug\u0105 metod\u0119, tyle, \u017ce\u00a0ju\u017c pod\u00a0koniec mojego\u00a0zm\u0119czonego \u017cycia bardziej uciekam od\u00a0ludzi toksycznych, poniewa\u017c wiem, \u017ce\u00a0nie damy sobie nawzajem nic, tylko b\u0119dziemy si\u0119 niszczy\u0107. Natomiast tym, z\u00a0kt\u00f3rymi da si\u0119 rozmawia\u0107, staram si\u0119 swoim post\u0119powaniem uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce\u00a0wszyscy jeste\u015bmy bra\u0107mi i\u00a0siostrami, oboj\u0119tnie czy w\u00a0Chrystusie, Allachu, czy Buddzie. Tworzymy cz\u0142owiecz\u0105 rodzin\u0119, ale\u00a0w\u00a0ostatnim wieku dajemy o\u00a0sobie tak straszne \u015bwiadectwo wobec innych, ni\u017cej usytuowanych zwierz\u0105t, \u017ce\u00a0a\u017c strach pomy\u015ble\u0107, czym to\u00a0si\u0119 mo\u017ce sko\u0144czy\u0107.

Jak\u0105 postaw\u0119 wobec wiary i\u00a0religii przyj\u0119\u0142y Pani dzieci?<\/b>
Wychowa\u0142am si\u0119 w\u00a0domu ateistycznym, ale\u00a0chcia\u0142am, \u017ceby\u00a0moje dzieci pozna\u0142y Boga i\u00a0wiedzia\u0142y o\u00a0Moj\u017ceszu, Tr\u00f3jcy, krzaku gorej\u0105cym, o\u00a0tym wszystkim, o\u00a0czym ja w\u00a0m\u0142odo\u015bci nie mia\u0142am poj\u0119cia. Przez pewien czas i\u00a0Mateusz i\u00a0Franek nie wychodzili z\u00a0ko\u015bcio\u0142a i\u00a0ju\u017c my\u015bla\u0142am, \u017ce\u00a0zostan\u0105 ksi\u0119\u017cmi, ale\u00a0jak mieli 14 \u2013 15 lat przestali do\u00a0niego chodzi\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce\u00a0ko\u015bci\u00f3\u0142 im nie pomaga i\u00a0nie jest im potrzebny, jako po\u015brednik mi\u0119dzy tym, co metafizyczne, a\u00a0nimi.
Kiedy m\u00f3j\u00a0syn Franek wyrusza\u0142 na\u00a0wypraw\u0119 dooko\u0142a \u015bwiata, chcia\u0142am mu da\u0107 krzy\u017cyk z\u00a0Jerozolimy, \u201ena szcz\u0119\u015bcie\u201c, ale\u00a0powiedzia\u0142, \u017cebym go sobie zatrzyma\u0142a, bo jemu nie jest potrzebny. Franek znalaz\u0142 si\u0119 teraz w\u00a0okresie wielkich zmaga\u0144 \u015bwiatopogl\u0105dowych. Zmaga\u0144 najtrudniejszych, bo z\u00a0samym sob\u0105. Chce zobaczy\u0107 jak wygl\u0105da \u015bwiat, \u017ceby\u00a0go lepiej zrozumie\u0107. Bardzo to\u00a0szanuj\u0119. Pami\u0119tam, jak kiedy\u015b przyszed\u0142 do\u00a0naszego domu ksi\u0105dz po\u00a0kol\u0119dzie \u2013 akurat by\u0142 u\u00a0nas ch\u0142opczyk z\u00a0Czarnobyla, kt\u00f3rego\u00a0po katastrofie w\u00a0tamtejszej elektrowni atomowej wzi\u0119li\u015bmy na\u00a0dwa miesi\u0105ce do\u00a0siebie \u2013 i\u00a0zacz\u0105\u0142 si\u0119 o\u00a0wszystko wypytywa\u0107. Wtedy wysz\u0142o na\u00a0jaw, \u017ce\u00a0u\u00a0nas ka\u017cdy nosi\u0142 inne nazwisko, nikt nie mia\u0142 \u015blubu, wszyscy mieli dzieci z\u00a0poprzednich zwi\u0105zk\u00f3w, po\u00a0prostu jaka\u015b paranoja. Ksi\u0105dz by\u0142 niepocieszony i\u00a0zapyta\u0142, czy Mateusz, m\u00f3j\u00a0starszy syn, chodzi do\u00a0ko\u015bcio\u0142a, wi\u0119c odpowiedzia\u0142am, \u017ce\u00a0w\u0142a\u015bnie przesta\u0142. I\u00a0co pani o\u00a0tym s\u0105dzi \u2013 dr\u0105\u017cy\u0142 coraz bardziej zaniepokojony ksi\u0105dz, a\u00a0ja odpar\u0142am, \u017ce\u00a0nale\u017cy zostawi\u0107 Mateusza w\u00a0spokoju, poniewa\u017c sam musi zdecydowa\u0107, jak post\u0119powa\u0107 w\u00a0kwestii swojej wiary. Ksi\u0105dz by\u0142 ju\u017c w\u00a0bardzo powa\u017cnym szoku. Na\u00a0moje szcz\u0119\u015bcie spotka\u0142am w\u00a0\u017cyciu nie tylko takich ksi\u0119\u017cy dzielnicowych, ale\u00a0te\u017c otwartych i\u00a0tolerancyjnych, kt\u00f3rzy\u00a0pozwalaj\u0105 mi wierzy\u0107, \u017ce\u00a0jeszcze s\u0105 duchowni traktuj\u0105cy swoje pos\u0142annictwo powa\u017cnie. I\u00a0staraj\u0105 si\u0119 ludziom pomaga\u0107, a\u00a0nie j\u0105trzy\u0107. Ach, gdyby\u00a0u\u00a0nas by\u0142o wi\u0119cej ksi\u0119\u017cy takich jak J\u00f3zef Tischner albo Jan Twardowski\u2026 rozmarzy\u0142am si\u0119.<\/p>\n

A\u00a0gdyby okaza\u0142o si\u0119, \u017ce\u00a0B\u00f3g jednak jest, to\u00a0co by\u00a0Mu Pani pragn\u0119\u0142a powiedzie\u0107?<\/b>
Nie powiedzia\u0142abym nawet s\u0142owa, poniewa\u017c bym\u00a0uwa\u017ca\u0142a, \u017ce\u00a0On wszystko wie. I\u00a0tylko bym\u00a0si\u0119 do\u00a0Niego przytuli\u0142a \u2013 och, jak ja bym\u00a0si\u0119 do\u00a0Niego przytuli\u0142a\u2026 My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0B\u00f3g ma twarz Jeremiego Przybory albo mojego\u00a0taty. Takie twarze maj\u0105 najwspanialsi i\u00a0najszlachetniejsi ludzie, a\u00a0takimi dla mnie oni byli. I\u00a0jakbym si\u0119 do\u00a0Boga tuli\u0142a, to\u00a0tak bym\u00a0p\u0142aka\u0142a, a\u017c do\u00a0usmarkania. Jak ma\u0142a dziewczynka\u2026 Jest taki wiersz Boles\u0142awa Le\u015bmiana pod\u00a0tytu\u0142em \u201eUrszula Kochanowska\u201c. Stanowi jak gdyby\u00a0dalszy ci\u0105g \u201eTren\u00f3w\u201c Jana Kochanowskiego, kt\u00f3ry\u00a0pisa\u0142: \u201eWielkie\u015b mi uczyni\u0142a pustki w\u00a0domu moim,\/ Moja droga Orszulo, tym zniknienim swoim.\/ Pe\u0142no nas, a\u00a0jakoby nikogo nie by\u0142o:\/ Jedn\u0105 maluczk\u0105 dusz\u0105 tak wiele uby\u0142o.\u201c Le\u015bmian pisze, \u017ce\u00a0Orszulka jest ju\u017c w\u00a0niebie i\u00a0bardzo si\u0119 cieszy, bo za\u00a0chwil\u0119 maj\u0105 przyj\u015b\u0107 jej rodzice. Zamiata izb\u0119, szykuje si\u0119 na\u00a0spotkanie z\u00a0nimi, i: \u201eJu\u017c \u015bwit pierwsz\u0105 rozniet\u0105 z\u0142oci si\u0119 po\u00a0\u015bcianie,\/ Gdy\u00a0w\u0142a\u015bnie s\u0142ycha\u0107 kroki i\u00a0do drzwi pukanie\u2026\/ Wi\u0119c zrywam si\u0119 i\u00a0biegn\u0119! Wiatr po\u00a0niebie dzwoni!\/ Serce w\u00a0piersi zamiera\u2026 Nie!\u2026 To\u00a0\u2013 B\u00f3g, nie oni!\u2026\u201c. I\u00a0ona jest zmartwiona i\u00a0nieszcz\u0119\u015bliwa, bo to\u00a0nie s\u0105 rodzice, tylko B\u00f3g! Wszystko zale\u017cy od\u00a0tego, w\u00a0jakim momencie B\u00f3g \u2013 je\u015bli mia\u0142by si\u0119 objawi\u0107 \u2013 si\u0119 objawi.

W\u00a0rozmowie niedoko\u0144czonych zda\u0144, kt\u00f3r\u0105 przeprowadzi\u0142a z\u00a0Pani\u0105 Magda Czapi\u0144ska, ko\u0144cz\u0105c zdanie \u201eGdy mia\u0142am siedemna\u015bcie lat\u2026\u201c powiedzia\u0142a Pani: \u201e\u2026by\u0142 rok 1966, a\u00a0ja by\u0142am szcz\u0119\u015bliw\u0105 dziewczyn\u0105. Mia\u0142am ju\u017c ch\u0142opaka i\u00a0chodzi\u0142am do\u00a010 klasy\u201c. Co z\u00a0tamtej osoby przetrwa\u0142o w\u00a0Pani do\u00a0dzi\u015b, a\u00a0czego w\u00a0niej wtedy nie by\u0142o, a\u00a0dzi\u015b jest?
<\/b>Z\u00a0tamtej osoby zosta\u0142a dziecinna, \u017ceby\u00a0nie powiedzie\u0107 zdziecinnia\u0142a i\u00a0naiwna ciekawo\u015b\u0107, dziwienie si\u0119 wszystkiemu i\u00a0wieczna ch\u0119\u0107 studiowania. Ca\u0142y czas jestem studentk\u0105, kt\u00f3ra\u00a0chce si\u0119 dowiedzie\u0107 czego\u015b nowego. Mimo, \u017ce\u00a0wie sporo, bo \u017cyje na\u00a0\u015bwiecie wiele lat, przeczyta\u0142a mn\u00f3stwo ksi\u0105\u017cek, przemy\u015bla\u0142a ogrom spraw. Zd\u0105\u017cy\u0142a po\u00a0ile\u015b razy zapomina\u0107 o\u00a0tym, czego si\u0119 dowiedzia\u0142a i\u00a0potem wraca\u0142a do\u00a0tego jakby na\u00a0nowo. I\u00a0por\u00f3wnywa\u0142a, bo ta sama ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 przeczyta\u0142a jako siedemnastoletnia dziewczyna, potem jako trzydziestoletnia kobieta, a\u00a0potem jako pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletnia, okazywa\u0142a si\u0119 trzema r\u00f3\u017cnymi ksi\u0105\u017ckami. Tak samo by\u0142o z\u00a0filmami. Bardzo mnie ciekawi i\u00a0zastanawia, jak wa\u017cne jest to, na\u00a0jakim etapie drogi \u017cyciowej na\u00a0co natrafiamy. B\u00f3g sprawi\u0142, \u017ce\u00a0w\u00a0wa\u017cnych momentach swojego \u017cycia natrafia\u0142am na\u00a0wspania\u0142e rzeczy i\u00a0na wspania\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy\u00a0mnie ukszta\u0142towali. Zawdzi\u0119czam im to, kim jestem. Najpierw kszta\u0142towali mnie z\u00a0oddali, jak Jeremi Przybora czy Agnieszka Osiecka, poniewa\u017c zna\u0142am tylko ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i\u00a0do g\u0142owy mi nie przysz\u0142o, \u017ce\u00a0ich kiedykolwiek poznam. Potem mia\u0142am szcz\u0119\u015bcie si\u0119 z\u00a0nimi zaprzyja\u017ani\u0107 i\u00a0stali si\u0119 dla mnie prawdziwymi lud\u017ami, z\u00a0krwi i\u00a0ko\u015bci. Natomiast je\u015bli chodzi o\u00a0to, czego we\u00a0mnie nie by\u0142o, a\u00a0teraz jest, to\u00a0s\u0105 okresy mroku, kiedy jestem osob\u0105 przyt\u0142oczon\u0105, przygn\u0119bion\u0105, za\u00a0smutn\u0105 . M\u0119cz\u0105c\u0105 dla samej siebie. Tak bardzo zasnuwa mnie paj\u0119czyna najstraszliwszych wspomnie\u0144, l\u0119k\u00f3w. Nie mog\u0119 sobie wtedy ze\u00a0sob\u0105 poradzi\u0107, uciekam od\u00a0ludzi, od\u00a0wszystkiego. M\u00f3j\u00a0ma\u0142y Franek m\u00f3wi\u0142: teraz trzeba odej\u015b\u0107 od\u00a0mamy, bo ma represj\u0119. Napisa\u0142 kiedy\u015b nawet wypracowanie w\u00a0szkole podstawowej, \u017ce\u00a0mama jest chora na\u00a0\u201erepresj\u0119 czy co\u015b takiego\u201c.
Tak to\u00a0ze mn\u0105 bywa i\u00a0od jakiego\u015b czasu nie ukrywam tego. M\u00f3wi\u0119 o\u00a0tym po\u00a0prostu dlatego, \u017ce\u00a0chc\u0119 doda\u0107 si\u0142 innym ludziom, kt\u00f3rzy\u00a0maj\u0105 ze\u00a0sob\u0105 podobne problemy. Takich os\u00f3b jest niezliczona liczba. Z\u00a0t\u0105 chorob\u0105 trzeba walczy\u0107. I\u00a0mo\u017cna zwyci\u0119\u017cy\u0107!
O\u00a0dziwo, mam teraz dobry czas w\u00a0pracy zawodowej i\u00a0to bardzo pomaga. Uwielbiam na\u00a0przyk\u0142ad nasze przedstawienie \u201eChlip-hop\u201c i\u00a0prac\u0119 z\u00a0Andrzejem Poniedzielskim, kt\u00f3ry\u00a0tak\u017ce jest troch\u0119 smutny, ale\u00a0ma nadzwyczajne poczucie humoru. Do\u00a0g\u0142owy by\u00a0mi nie przysz\u0142o, \u017ce\u00a0po \u015bmierci Jeremiego natrafi\u0119 na\u00a0kogo\u015b tak mi bliskiego. Andrzeja naprawd\u0119 mog\u0119 nazwa\u0107 bratni\u0105 dusz\u0105. I\u00a0uwa\u017cam, \u017ce\u00a0ta przyja\u017a\u0144 pod\u00a0koniec \u017cycia, to\u00a0jest dar od\u00a0Pana Boga.<\/p>\n

Powiedzia\u0142a Pani o\u00a0Kabarecie Starszych Pan\u00f3w, \u017ce\u00a0\u201eby\u0142 t\u0119sknot\u0105 do\u00a0lepszego \u015bwiata. Tam by\u0142o wszystko: delikatno\u015b\u0107, humor, poezja. Wspominano w\u00a0nim o\u00a0potrzebie stworzenia Ministerstwa Poszerzania Wyobra\u017ani\u201c. Dzi\u015b Kabaret Starszych Pan\u00f3w r\u00f3wnie\u017c jest t\u0119sknot\u0105 do\u00a0lepszego \u015bwiata. Podobnie jak wyre\u017cyserowane przez Pani\u0105 spektakle i\u00a0przedstawienia. Tymczasem kultura popularna odchodzi od\u00a0tego lepszego \u015bwiata: delikatno\u015b\u0107 jest wypierana przez wulgarno\u015b\u0107, humor przez rumor, a\u00a0poezja przez komercyjn\u0105 proz\u0119 \u017cycia. Dok\u0105d Pani zdaniem to\u00a0zmierza i\u00a0jak Pani odnajduje si\u0119 w\u00a0takiej rzeczywisto\u015bci?<\/b>
Okropnie si\u0119 w\u00a0niej czuj\u0119 i\u00a0mam ochot\u0119 z\u00a0ni\u0105 walczy\u0107, ale\u00a0b\u0119d\u0105c pozbawion\u0105 skrzyd\u0142a nienawi\u015bci, staram si\u0119 to\u00a0czyni\u0107 po\u015brednimi metodami. Uwa\u017cam, \u017ce\u00a0je\u015bli kto\u015b zab\u0142\u0105ka si\u0119 przypadkowo na\u00a0naszym przedstawieniu, wyniesie z\u00a0tego du\u017co wi\u0119cej, ni\u017c gdybym\u00a0mia\u0142a gdzie\u015b grzmie\u0107, \u017ce\u00a0jest coraz gorzej. Telewizora raczej nie w\u0142\u0105czam, ale\u00a0jak czasem w\u0142\u0105cz\u0119, to\u00a0mnie tak denerwuje, \u017ce\u00a0nie wiem co robi\u0107. Na\u00a0szcz\u0119\u015bcie jest kilka cyfrowych kana\u0142\u00f3w, kt\u00f3re ratuj\u0105 sytuacj\u0119. I\u00a0lubi\u0119 TVP Kultura. Najgorsze jest to, \u017ce\u00a0nast\u0119pne pokolenia s\u0105 wychowywane na\u00a0tych g\u0142upotach i\u00a0bezgu\u015bciu. Wyrz\u0105dza si\u0119 im krzywd\u0119. S\u0105 to\u00a0nieodwracalne zmiany, bo ci ludzie nigdy nie b\u0119d\u0105 potrafili si\u0119 skupi\u0107, ani nawet pomy\u015ble\u0107 o\u00a0czym\u015b bardziej skomplikowanym. B\u0119d\u0105 mieli coraz ni\u017cszy pu\u0142ap wra\u017cliwo\u015bci, \u015bwiadomo\u015bci i\u00a0wszystkiego, co wa\u017cne. Tak jest, poniewa\u017c tym rz\u0105dzi pieni\u0105dz, ogl\u0105dalno\u015b\u0107, s\u0142uchalno\u015b\u0107. Pr\u00f3bowali\u015bmy przenie\u015b\u0107 na\u00a0anten\u0119 telewizyjn\u0105 przedstawienie \u201eKaraoke w\u00a0teatrze\u201c, kt\u00f3re z\u00a0Andrzejem Poniedzielskim i\u00a0Wojciechem Borkowskim prezentujemy w\u00a0Teatrze Polonia ju\u017c dwa lata. Program nosi\u0142 tytu\u0142 \u201e\u015apiewa\u0107 \u2013 jak to\u00a0\u0142atwo powiedzie\u0107\u201c. Mia\u0142 kilka emisji i\u00a0powiedziano nam, \u017ce\u00a0ka\u017cdy odcinek obejrza\u0142o milion dwie\u015bcie tysi\u0119cy telewidz\u00f3w. Z\u00a0wra\u017cenia z\u0142apali\u015bmy si\u0119 za\u00a0g\u0142ow\u0119, ale\u00a0us\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce\u00a0to jest za\u00a0ma\u0142o, \u017ceby\u00a0im si\u0119 op\u0142aca\u0142o\u2026

\u2026Ale ten program by\u0142 przecie\u017c w\u00a0telewizji publicznej, kt\u00f3ra\u00a0ma misj\u0119. Widocznie w\u00a0kapitalizmie misja te\u017c musi si\u0119 op\u0142aca\u0107\u2026<\/b>
Niestety. A\u017c cz\u0142owieka ponosi, bo program \u201e\u015apiewa\u0107 \u2013 jak to\u00a0\u0142atwo powiedzie\u0107\u201c jest lekki, \u0142atwy i\u00a0przyjemny, z\u00a0t\u0105 tylko r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce\u00a0ludzie maj\u0105 okazj\u0119 w\u00a0nim us\u0142ysze\u0107 jak kto\u015b lepiej m\u00f3wi po\u00a0polsku, czy kulturalniej si\u0119 zachowuje. Nie ma w\u00a0tym nic nadzwyczajnego, tylko odrobin\u0119 si\u0119 to\u00a0r\u00f3\u017cni od\u00a0tych program\u00f3w, co maj\u0105 pi\u0119\u0107 milion\u00f3w ogl\u0105dalno\u015bci. Niestety, dopiero je\u015bli co\u015b ma tak\u0105 widowni\u0119, to\u00a0chc\u0105 to\u00a0w\u00a0telewizji pokazywa\u0107. Dlatego gdyby\u00a0nie istnia\u0142 kana\u0142 TVP Kultura, to\u00a0praktycznie nie by\u0142oby nic warto\u015bciowego do\u00a0ogl\u0105dania.<\/p>\n

Dzisiejsi pi\u0119kni dwudziestoletni przestali si\u0119 buntowa\u0107 i\u00a0z\u00a0\u0142atwo\u015bci\u0105 dali si\u0119 uwie\u015b\u0107 systemowi kapitalistycznemu, w\u00a0kt\u00f3rym sztuka jest wy\u0142\u0105cznie biznesem, a\u00a0jak nim nie jest, to\u00a0znaczy, \u017ce\u00a0wkr\u00f3tce na\u00a0pewno nim b\u0119dzie. Obecni szpetni czterdziestoletni s\u0105 nierzadko jak rozdarte drzewo \u2013 mi\u0119dzy tym, \u017ce\u00a0przed 1989 rokiem sztuka by\u0142a po\u00a0prostu sztuk\u0105, a\u00a0tym, \u017ce\u00a0teraz jest przemys\u0142em artystyczno \u2013 rozrywkowym, a\u00a0cz\u0119sto pseudoartystyczno nazbyt rozrywkowym. Przed\u00a0now\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 hiperkonsumpcji i\u00a0\u017cycia na\u00a0pokaz chroni\u0105 nas ju\u017c tylko \u015bwietni sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioletni, kt\u00f3rzy\u00a0nadal tworz\u0105 warto\u015bci, ucz\u0105 my\u015blenia i\u00a0wra\u017cliwo\u015bci\u2026<\/b>
\u2026Ale my nied\u0142ugo umrzemy. Dlatego to\u00a0kto\u015b dwudziestoletni musi zrobi\u0107 co\u015b takiego, \u017ceby\u00a0to wszystko odwr\u00f3ci\u0107.

Oby tacy ludzie znale\u017ali si\u0119 jak najpr\u0119dzej, bo w\u00a0przeciwnym razie jedynym pocieszeniem s\u0105 s\u0142owa Andrzeja Poniedzielskiego: \u201eJakie to\u00a0szcz\u0119\u015bcie, \u017ce\u00a0musimy umrze\u0107\u201c.<\/b>
Szcz\u0119\u015bcie i\u00a0nieszcz\u0119\u015bcie, bo \u017cal patrze\u0107 na\u00a0to, co si\u0119 b\u0119dzie dzia\u0142o z\u00a0m\u0142odymi lud\u017ami. Z\u00a0drugiej strony my\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0jeszcze nie wszystko stracone, skoro s\u0105 takie osoby jak pan, jak moje\u00a0dzieci, czy dzieci naszych znajomych. Czyli ci, kt\u00f3rzy\u00a0maj\u0105 w\u00a0sobie wra\u017cliwo\u015b\u0107 i\u00a0ciekawo\u015b\u0107, zdolno\u015b\u0107 do\u00a0dziwienia si\u0119 i\u00a0stawiania wa\u017cnych pyta\u0144, kt\u00f3rzy\u00a0co\u015b robi\u0105 przeciwko takiemu g\u0142upiejacemu \u015bwiatu, dostrzegaj\u0105 w\u00a0\u017cyciu o\u00a0wiele wi\u0119cej ni\u017c tylko sprawy materialne. Ci ludzie pragn\u0105 czego\u015b innego, a\u00a0najlepszym tego dowodem jest to, \u017ce\u00a0chc\u0105 nas \u2013 tych prawie sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioletnich \u2013 s\u0142ucha\u0107. To\u00a0znaczy, \u017ce\u00a0czuj\u0105, \u017ce\u00a0to, co m\u00f3wimy jest im potrzebne. A\u00a0dlaczego nie darz\u0105 zaufaniem i\u00a0nie s\u0142uchaj\u0105 z\u00a0uwag\u0105 trzydziestoletnich? Bo trzydziestoletni wychowali si\u0119 ju\u017c na\u00a0czym\u015b innym, na\u00a0komercji i\u00a0plastiku. Nie ma w\u015br\u00f3d nich autorytet\u00f3w. Dlatego si\u0119 s\u0142ucha W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego, Leszka Ko\u0142akowskiego, czyta Szymborsk\u0105, Hartwig i\u00a0R\u00f3\u017cewicza, dlatego si\u0119 \u0142owi gdzie kto\u015b powie jedno m\u0105dre zdanie.<\/p>\n

A\u00a0to ju\u017c s\u0105 wieczni osiemdziesi\u0119cioletni.<\/b>
Tak, Jeremi mia\u0142 przecie\u017c 88 lat i\u00a0by\u0142 czczony i\u00a0wielbiony. Chodzi\u0142am z\u00a0nim na\u00a0spacery po\u00a0ogrodzie botanicznym przy \u0141azienkach i\u00a0na jego widok ludziom rozja\u015bnia\u0142y si\u0119 twarze. Za\u00a0to wszystko, co on im da\u0142, alejki ogrodu botanicznego wype\u0142nia\u0142y si\u0119 nie daj\u0105cym si\u0119 opisa\u0107 oceanem mi\u0142o\u015bci, jak\u0105 mijani przez nas ludzie darzyli Jeremiego.<\/p>\n

W\u00a0poprzednim ustroju przedsi\u0119wzi\u0119cia artystyczne boryka\u0142y si\u0119 z\u00a0cenzorem, kt\u00f3ry\u00a0by\u0142 cenzorem. W\u00a0obecnym ustroju wszystkie przedsi\u0119wzi\u0119cia borykaj\u0105 si\u0119 z\u00a0cenzorem, kt\u00f3rym\u00a0jest ksi\u0119gowy b\u0105d\u017a sponsor. Z\u00a0tym, \u017ce\u00a0cenzora reprezentuj\u0105cego w\u0142adz\u0119 ludow\u0105 mo\u017cna by\u0142o przechytrzy\u0107 albo ob\u0142askawi\u0107, za\u015b wobec cenzora reprezentuj\u0105cego w\u0142adz\u0119 pieni\u0105dza jest si\u0119 ca\u0142kowicie bezsilnym i\u00a0bezbronnym.<\/b>
Te\u017c tak uwa\u017cam, no ale\u00a0nie b\u0119dziemy przecie\u017c do\u00a0nikogo strzela\u0107\u2026<\/p>\n

A\u00a0jak Pani si\u0119 czuje w\u00a0rzeczywisto\u015bci, w\u00a0kt\u00f3rej wolnorynkowa ekonomia uczyni\u0142a z\u00a0pieni\u0105dza wszechmocne b\u00f3stwo maj\u0105ce nad\u00a0lud\u017ami w\u0142adz\u0119 absolutn\u0105?<\/b>
By\u0142oby grzechem, gdybym\u00a0narzeka\u0142a na\u00a0sw\u00f3j los, poniewa\u017c mam gdzie spa\u0107 i\u00a0co je\u015b\u0107. Nie tylko nie mam problem\u00f3w, \u017ceby\u00a0prze\u017cy\u0107 do\u00a0pierwszego, ale\u00a0jeszcze mog\u0119 pom\u00f3c kilku osobom. Jestem wi\u0119c w\u00a0nadzwyczajnej sytuacji. Ale\u00a0tylu ludzi, nie tylko m\u0142odych, znajduje si\u0119 w\u00a0dramatycznym po\u0142o\u017ceniu, nie ma mieszkania, nie ma pieni\u0119dzy na\u00a0jedzenie, na\u00a0za\u0142o\u017cenie rodziny, na\u00a0utrzymanie swoich dzieci, na\u00a0nauk\u0119, na\u00a0studia, kt\u00f3re za\u00a0moich czas\u00f3w by\u0142y za\u00a0darmo i\u00a0nie ma w\u00a0perspektywie pracy, kt\u00f3r\u0105 w\u00a0poprzednim ustroju mia\u0142 w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy. Dlatego bardzo mi jest trudno im powiedzie\u0107: olewajcie to\u00a0wszystko, sied\u017acie w\u00a0domu i\u00a0czytajcie wiersze. Kiedy\u015b powinnam napisa\u0107 o\u00a0tym w\u00a0blogu do\u00a0Andryou (do\u00a0Andrzeja Poniedzielskiego \u2013 przyp. aut.), \u017ce\u00a0kapitalizm jest okropnym ustrojem, a\u00a0poniewa\u017c taki socjalizm, jaki by\u0142 u\u00a0nas, te\u017c nie zda\u0142 egzaminu, to\u00a0trzeba wymy\u015bli\u0107 nowy, trzeci ustr\u00f3j. Taki, kt\u00f3ry\u00a0pogodzi dobre elementy z\u00a0socjalizmu i\u00a0kapitalizmu i\u00a0w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0stworzy si\u0119 takie pole misji dla nauki, sztuki i\u00a0kultury, kt\u00f3re pozwoli wychowa\u0107 nam lepszy gatunek cz\u0142owieka. Gatunek, kt\u00f3ry\u00a0tak naprawd\u0119 wychowa\u0142 socjalizm dzi\u0119ki swoim szczytnym, humanistycznym za\u0142o\u017ceniom. Zaproponowa\u0142 w\u00a0nich \u015bwiat bez podzia\u0142u na\u00a0biednych i\u00a0bogatych, bez bezrobocia, z\u00a0godnym \u017cyciem dla wszystkich, z\u00a0mo\u017cliwo\u015bci\u0105 darmowego uczenia si\u0119. Wymy\u015blenie \u201etrzeciego\u201c ustroju b\u0119dzie epokowym odkryciem, a\u00a0cz\u0142owiek, kt\u00f3ry\u00a0to uczyni zas\u0142u\u017cy na\u00a0najwy\u017csze uznanie. Gdybym\u00a0by\u0142a socjologiem czy politologiem po\u015bwi\u0119ci\u0142abym si\u0119 bez reszty badaniom, co zrobi\u0107, \u017ceby\u00a0zast\u0105pi\u0107 kapitalizm innym demokratycznym ustrojem. Bo nie ma wa\u017cniejszej sprawy jak wymy\u015blenie takich ram funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re stworz\u0105 warunki do\u00a0wychowania lepszych, m\u0105drzejszych i\u00a0szcz\u0119\u015bliwszych ludzi.<\/p>\n

\u201e\u017bycie \u2013 stary spos\u00f3b na\u00a0zbieranie zdziwie\u0144\u201c \u2013 pisze Andrzej Poniedzielski w\u00a0wierszu \u201e\u017bycie\u201c. Jakie z\u00a0zebranych dot\u0105d w\u00a0swoim \u017cyciu zdziwie\u0144 uwa\u017ca Pani za\u00a0najwa\u017cniejsze?<\/b>
Najbardziej bym\u00a0si\u0119 dziwi\u0142a, gdyby\u00a0zdziwie\u0144 zabrak\u0142o. We\u00a0wszystkich wielkich wierszach, ksi\u0105\u017ckach, traktatach filozoficznych m\u00f3wi si\u0119, \u017ce\u00a0zdziwienie wraz z\u00a0ciekawo\u015bci\u0105, przejawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 w\u00a0tym, \u017ce\u00a0nie wiesz, jak jest i\u00a0chcesz albo nie chcesz si\u0119 tego dowiedzie\u0107, jest czym\u015b najbardziej interesuj\u0105cym. Bo je\u017celi jest co\u015b czarno na\u00a0bia\u0142ym, to\u00a0staje si\u0119 to\u00a0tak oczywiste, \u017ce\u00a0nawet gdyby\u00a0by\u0142o \u00f3smym cudem \u015bwiata, przestaje fascynowa\u0107. Dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce\u00a0do tej\u00a0pory tak mnie to\u00a0wszystko interesuje. I\u00a0ogromnie si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce\u00a0w\u00a0\u015brodku jestem m\u0142oda. Wydaje mi si\u0119, \u017ce\u00a0obecnie chce mi si\u0119 \u017cy\u0107 nawet jeszcze bardziej ni\u017c w\u00a0m\u0142odo\u015bci. Bo dopiero teraz, po\u00a0tym wszystkim co prze\u017cy\u0142am i\u00a0przemy\u015bla\u0142am, mam du\u017co do\u00a0powiedzenia i\u00a0do przekazania innym. I\u00a0moj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 niezgod\u0105 jest to, \u017ce\u00a0kiedy tyle we\u00a0mnie si\u0119 dzieje ciekawych rzeczy, kt\u00f3rymi mog\u0142abym i\u00a0chcia\u0142abym si\u0119 podzieli\u0107, m\u00f3j\u00a0organizm odmawia pos\u0142usze\u0144stwa. Mam chory kr\u0119gos\u0142up, co powoduje b\u00f3l i\u00a0nie pozwala mi zapomnie\u0107, \u017ce\u00a0si\u0119 powoli rozsypuj\u0119. Jestem wielkim przeciwnikiem tego, \u017ce\u00a0cz\u0142owiek fizycznie si\u0119 starzeje.

Jedno z\u00a0moich ulubionych powiedze\u0144 Woody\u2019ego Allena \u2013 \u201eWieczno\u015b\u0107 jest nudna. Zw\u0142aszcza pod\u00a0koniec\u201c \u2013 skojarzy\u0142o mi si\u0119 z\u00a0Pani s\u0142owami o\u00a0tym, jak w\u00a0filmie o\u00a0Indiach widzia\u0142a Pani dywany uk\u0142adane z\u00a0kwiat\u00f3w albo piasku: \u201eMog\u0142y istnie\u0107 chwil\u0119, ale\u00a0te chwile by\u0142y pi\u0119kne\u201c. I\u00a0co tu wybra\u0107? Nieosi\u0105galn\u0105 i\u00a0niewiadom\u0105 wieczno\u015b\u0107 czy osi\u0105galne chwile, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce s\u0105 najpi\u0119kniejszymi ze\u00a0wszystkich, jakie w\u00a0tej wieczno\u015bci zaistnia\u0142y i\u00a0zaistniej\u0105?<\/b>
Te chwile. O\u00a0tym przed\u00a0\u015bmierci\u0105 bez przerwy m\u00f3wi\u0142a mi Agnieszka Osiecka. Ostatnie dwa lata prawie si\u0119 nie rozstawa\u0142y\u015bmy. Przygotowywa\u0142am o\u00a0niej film i\u00a0bardzo du\u017co rozmawia\u0142y\u015bmy. Zawsze powtarza\u0142a, \u017ce\u00a0gdyby j\u0105 kto\u015b zapyta\u0142, co by\u0142o w\u00a0jej \u017cyciu najwa\u017cniejsze, odpowiedzia\u0142aby, \u017ce\u00a0cudowne chwile i\u00a0dla tych chwil to\u00a0by\u0142o wszystko warte zachodu. A\u00a0ja s\u0142ucha\u0142am tego bez specjalnego przekonania. To\u00a0by\u0142o pi\u0119tna\u015bcie lat temu, a\u00a0dzi\u015b uwa\u017cam, \u017ce\u00a0mia\u0142a absolutn\u0105 racj\u0119. Te momenty, te b\u0142yski \u2013 jak je pi\u0119knie nazwa\u0142a Julia Hartwig \u2013 kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce\u00a0a\u017c nie wiem co si\u0119 ze\u00a0mn\u0105 dzieje, daj\u0105 szcz\u0119\u015bcie. Ono jest owocem do\u015bwiadczania, doznawania, odczuwania tych wyj\u0105tkowych chwil. Chcia\u0142abym tylko nie zachorowa\u0107 zbyt szybko na\u00a0Alzheimera czy Parkinsona, \u017ceby\u00a0pami\u0119ta\u0107 te chwile jak najd\u0142u\u017cej. Niedawno umar\u0142a pani Justyna Kreczmarowa. M\u00f3wiono mi, \u017ce\u00a0mia\u0142a 90 lat, ale\u00a0z\u00a0powodu choroby ju\u017c od\u00a0dawna by\u0142a w\u00a0takim stanie nie\u015bwiadomo\u015bci, \u017ce\u00a0nawet nie zauwa\u017cy\u0142a \u015bmierci swojej c\u00f3rki. Akurat w\u00a0tym przypadku to\u00a0dla niej b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, ale\u00a0ja bym\u00a0nigdy nie chcia\u0142a by\u0107 tak\u0105 wegetuj\u0105c\u0105 ro\u015blin\u0105. Kiedy m\u00f3j\u00a0organizm ju\u017c ca\u0142kowicie mnie zniszczy, to\u00a0prosz\u0119 zapisa\u0107, \u017ce\u00a0wtedy prosi\u0142abym o\u00a0zastrzyk przeciwb\u00f3lowy na\u00a0najd\u0142u\u017cszy sen.<\/p>\n

Do\u00a0spisu artyku\u0142\u00f3w<\/b><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

PRZYTULI\u0106 SI\u0118 DO\u00a0PANA BOGARozmawia\u0142 Patryk Grz\u0105bka\u0179r\u00f3d\u0142o: Portal Ludzi Warto\u015bciowych, www.wartosci.org.pl, 2\/02\/2009 \u201eNic tak cz\u0142owieka nie m\u0119czy\/ jak \u017cycie bez por\u0119czy\u201c \u2013 nikt takiego dwuwiersza nie napisa\u0142, a\u00a0poniewa\u017c okaza\u0142 si\u0119 mi niezb\u0119dny do\u00a0tego pytania, musia\u0142em wymy\u015bli\u0107 go samemu. A\u00a0to dlatego, \u017ce\u00a0Pani dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczna, dziennikarska i\u00a0estradowa jest dla mnie jak por\u0119cz, na\u00a0kt\u00f3r\u0105 zawsze mo\u017cna liczy\u0107. Co jest … Czytaj dalej PRZYTULI\u0106 SI\u0118 DO PANA BOGA<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":27,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1954","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1954"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1955,"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1954\/revisions\/1955"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/magdaumer.pl\/home\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}